📋 Voorbereiding op de meting
Zowel je hartslag als je HRV zijn gemakkelijk te beïnvloeden. Een betrouwbaar meetresultaat vereist de juiste voorbereiding.
Niet eten in het afgelopen uur
Geen koffie of alcohol in het afgelopen uur
Niet sporten in de afgelopen 2 uur
Niet de trap beklommen in de afgelopen 15 minuten
Geen strakke kleding rond de borst — de bloedtoevoer moet onbelemmerd zijn
Probeer zo min mogelijk te bewegen of te praten tijdens de meting
Zoek een plek waar je niet wordt gestoord
Ga recht op zitten, haal rustig adem en denk aan iets prettigs
Zit rechtop en adem rustig
Zorg dat je niet gestoord wordt, ook niet door je telefoon
Wacht tot je hartslag en HRV stabiel zijn voordat je start
🔄 Wanneer opnieuw meten?
Annuleer de meting en start opnieuw wanneer:
Je ergens van geschrokken bent
Je de hik hebt gekregen
Je ongewild hebt bewogen
Je een onregelmatige hartslag voelt
⏰ Beste tijdstip voor meten
De ochtendmeting wordt bij voorkeur dagelijks op hetzelfde tijdstip uitgevoerd voor vergelijkbare resultaten. Meet bij voorkeur na het opstaan en vóór het ontbijt — dan is je autonome zenuwstelsel nog niet belast met dagelijkse activiteiten.
📡 Tips per sensortype
Borstband (Bluetooth)
De meest betrouwbare meetmethode. De hartslag wordt direct gemeten en heeft geen last van externe invloeden zoals licht of temperatuur. Maak de band licht vochtig voor beter contact.
Vingersensor (USB)
Plaats het bolle gedeelte van de clip op de nagel. Let op: nagellak maakt een goede meting onmogelijk. Koude vingers kunnen de meting verstoren — warm je handen eerst op.
Oorclip
Niet geschikt voor iedereen. Bij een dunne oorlel kan de clip de doorbloeding blokkeren. Oorbellen kunnen de doorbloeding verminderen. Tip: masseer de oorlel vooraf. Lukt het niet, gebruik dan de vingersensor.
🌡️ Invloeden op de meting
Fel zon- of lamplicht kan onjuiste waarden geven bij de vingersensor en oorclip
Koude handen of oren verminderen de doorbloeding — de sensor kan je hartslag dan niet detecteren
Bij herhaald falen van de sensor: overleg met je arts of er sprake kan zijn van een verminderde pompfunctie van het hart
📊 Wat meet de StressChecker?
Het meetresultaat wordt uitgedrukt in de Relax Index, berekend op basis van je hartslag en hartritmevariatie (HRV).
Hartslag (BPM) = sympathisch zenuwstelsel (actie, spanning). Normaal in rust: 60-100 slagen per minuut. Vrouwen gemiddeld 76, mannen 68.
HRV = parasympathisch zenuwstelsel (herstel, ontspanning). Weergegeven als percentage t.o.v. de referentiewaarde voor jouw leeftijd.
Hoe hoger je HRV, hoe beter je lichaam kan herstellen van spanning. Idealiter ligt je HRV op of boven de 100%. Een HRV boven 200% kan wijzen op een sporthart (bij duursporters), maar ook op een hartritmestoornis — controleer altijd de detailweergave. Vermijd te meten bij fel omgevingslicht. De Relax Index combineert beide waarden tot één score van 0 tot 10.
⚠️ Meetkwaliteit & onregelmatige hartslagen
Meetkwaliteit geeft aan hoeveel hartslagen correct zijn gedetecteerd. Boven 90% is goed, boven 95% uitstekend. Onregelmatige slagen kunnen ontstaan door:
Beweging tijdens de meting
Storing van de sensor (licht, slechte plaatsing)
Hartritmestoornis
Bekijk altijd de detailinformatie na een meting. Normaal vertoont het HRV-verloop een licht golvend patroon. Grote, abrupte fluctuaties kunnen wijzen op beweging of een onregelmatige hartslag. Bij herhaaldelijk onregelmatige hartslagen is het verstandig dit te bespreken met je arts.
💡 Wat is stress?
Letterlijk betekent stress "spanning". Je lichaam vertoont automatische reacties om veranderingen het hoofd te bieden: de ademhaling en hartslag gaan sneller, je transpireert meer, er komen bloedsuikers vrij als energiebron en je maakt stresshormonen aan (adrenaline, noradrenaline en cortisol).
Hoe we stress ervaren hangt af van onze persoonlijkheid, onze ervaring en ons vermogen om te doen wat lichaam en geest nodig hebben om goed te functioneren.
✅ Positieve stress
Een bepaalde portie stress hoort bij het leven. Spanning die je voelt voor een vergadering, wedstrijd of bij veranderingen. Bij veel mensen helpt deze gezonde spanning om beter te functioneren en tot betere prestaties te komen.
⚡ Voorbijgaande negatieve stress
Als de spanning groter is dan je kunt verdragen, kunnen de lichamelijke effecten nadelig werken:
Trillende handen, spanningshoofdpijn
Slapeloosheid, kortademigheid
Concentratieproblemen, lusteloosheid
Stemmingswisselingen, onregelmatige hartslag, uitgeput gevoel
Als dit niet te lang duurt, is deze stress niet schadelijk. Je lichaam kan zichzelf herstellen — ook hiervoor zijn je autonome zenuwstelsel en hormoonhuishouding verantwoordelijk.
🔴 Chronische negatieve stress
Wanneer er onvoldoende tijd is om te herstellen omdat de stress te lang aanhoudt, is er sprake van chronische stress. Soms heb je dat niet door of kies je om ervan weg te kijken.
Lichamelijk: vermoeidheid, slapeloosheid, duizeligheid, spierpijn, hoofdpijn, rugpijn, maagpijn, verminderde weerstand, hartkloppingen, verhoogde bloeddruk
Mentaal en emotioneel: gejaagdheid, prikkelbaar, sombere buien, piekeren, angst, concentratieverlies, vergeetachtigheid, verminderd zelfvertrouwen
Gedrag: minder presteren, meer fouten maken, sociale contacten vermijden, meer gebruik van stimulerende middelen
Chronische stress kan leiden tot overspannenheid en burn-out waardoor niet meer normaal gefunctioneerd kan worden.
🎯 Oorzaken van stress
De oorzaken van stress verschillen per persoon. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren.
Externe oorzaken:
• Werk: hoge werkdruk, te moeilijk of te makkelijk werk, te veel verantwoordelijkheid, slechte werksfeer, werkloosheid
• Privé: overlijden van een dierbare, relatieproblemen, financiële zorgen, ernstig ongeluk
Interne oorzaken:
• Persoonlijkheid: perfectionisme, moeilijk nee zeggen, te groot verantwoordelijkheidsgevoel
• Denkpatronen: overtuigingen, gebrek aan zingeving, te weinig rust gunnen
🔬 Factoren die je zenuwstelsel beïnvloeden
Naast stress zijn er meer factoren die de werking van je autonome zenuwstelsel beïnvloeden:
Ademhaling — diepe, langzame ademhaling stimuleert ontspanning
Fysieke activiteit — regelmatige training verhoogt de HRV in rust
Voeding en hydratatie — cafeïne en uitdroging activeren het stresssysteem
Slaap — slaaptekort leidt tot overactiviteit van het stresssysteem
Omgeving — natuur bevordert ontspanning, extreme temperaturen activeren stress
Sociale connecties — positieve interacties bevorderen herstel
Cognitieve belasting — mentale overbelasting verhoogt spanning
Medicatie — diverse medicijnen kunnen het zenuwstelsel direct beïnvloeden
Chronische ziekten — kunnen de zenuwstelselfunctie verstoren
🌬️ Goed ademhalen
Spannende situaties kunnen je ademhaling sterk beïnvloeden. Een optimale ademhaling heeft direct effect op je hersenen en daarmee op de helderheid van je denken. Het is dé belangrijkste basis voor een ontspannen leven.
Middenrifademhaling: Bij inademing daalt het middenrif en zet je buik, flanken en onderrug uit. Bij uitademing komt het middenrif terug en perst de lucht uit. Een combinatie van buik- en borstademhaling geeft de maximale zuurstofopname.
4-7-8 techniek: 4 tellen inademen, 7 tellen vasthouden, 8 tellen uitademen. Herhaal 4 keer.
Een goede ademhaling aanleren is niet eenvoudig en vraagt om serieuze oefening. Gebruik de biofeedback-modus om live te zien hoe ademhalingsoefeningen je zenuwstelsel beïnvloeden.
💪 Spierontspanning
Door spiergroepen om de beurt aan te spannen en dan los te laten, krijg je een diepe ontspanning. Dit heet progressieve spierontspanning. Als de spieren eenmaal los zijn, treedt er een snelle verbetering op.
Begin bij je voeten, werk omhoog: span 5 seconden aan, laat 10 seconden los. Voel het verschil.
🧘 Meditatie & Mindfulness
Probeer je gedachten tot rust te brengen door ze te observeren zonder er aandacht aan te besteden. Dit vraagt oefening.
Gedachteloosheid: Observeer gedachten, laat ze voorbijgaan zonder aandacht
Fixatie: Concentreer je op een vast punt, zoals je ademhaling
Visualisatie: Stel je een rustgevende plek fotografisch voor
Autosuggestie: Bij diepe ontspanning ben je sterk beïnvloedbaar — praat met jezelf en overtuig jezelf
🎵 Andere ontspanningsmethoden
Yoga of Tai Chi
Wandelen in de natuur
Rustgevende of klassieke muziek luisteren
Massage, sauna of thermaal bad
Creatieve hobby's — focus op één activiteit zonder afleiding
😄 De kracht van humor
Een goede dosis humor is het beste medicijn tegen neerslachtigheid — lachen ontspant bijna alle spieren! De meeste creatieve ideeën komen wanneer je de dingen even loslaat, bijvoorbeeld tijdens een wandeling of na een goede nachtrust.
🔑 Ken je eigen gebruiksaanwijzing
Volgens Harvard University heeft 60-90% van het bezoek aan artsen te maken met klachten uit aanhoudende stress.
Een gezonde leefstijl vraagt om kennis en zelfinzicht:
Je huidige manier van leven en werken (voeding, beweging, sociale contacten, rust)
Hoe je fysiek, mentaal en emotioneel bent toegerust
Je denkpatronen, overtuigingen en ambities
Je spirituele behoeften — wie je echt wilt zijn en wat je echt wilt bereiken
Je zenuwstelsel fungeert als tastorgaan. Om deze natuurlijke gave te behouden moeten er voldoende momenten zijn voor ontspanning — momenten waarop het niet werkzaam hoeft te zijn en kan herstellen.
⚖️ Wissel spanning af met ontspanning
Pas regelmatig ontspanningstechnieken toe
Doe dingen waar je energie van krijgt
Trek regelmatig de natuur in
De beste ideeën komen als je even loslaat
🧠 Denk je sterk
Het zijn niet de gebeurtenissen die je gelukkig of ongelukkig maken, maar de manier waarop je ernaar kijkt.
Focus op wat goed gaat - je glas is halfvol!
Wees tevreden met wat je hebt
Neem kritiek als gratis advies
Verander "moeten" in "willen"
"Perfect" bestaat niet
🏃 Levensgewoonten aanpassen
Pas op met cafeïne, alcohol, kalmeringsmiddelen
Zorg voor voldoende slaap
Eet gezond
Minimaal 30 minuten per dag bewegen
Bepaal je prioriteiten
Stop met uitstellen: doe het nu!
🎯 Leef in het nu
Maak je je zorgen over morgen? Pieker je over gisteren? Vandaag is de dag dat je leeft!
Neem de tijd om alles rondom je heen met aandacht waar te nemen. Schenk je volle aandacht aan waar je hier en nu mee bezig bent (mindfulness). Omring je met mensen die je energie geven en investeer in goede vriendschappen.
🏆 Doel bereiken
Je hebt er jaren over gedaan om alle stressproducerende gewoonten en patronen te ontwikkelen. Gelukkig hoeft het veel minder lang om deze te doorbreken, maar het kost wel tijd en inspanning.
Je moet je levensdoel helder krijgen en bereid zijn je denk- en gedragspatroon aan te passen. Dat gaat vaak stap voor stap en is afhankelijk van hoe eerlijk je naar jezelf durft te zijn.
De StressChecker helpt je hierbij: meet regelmatig, volg je verloop over tijd, en gebruik biofeedback om te ontdekken welke activiteiten jouw stress het beste verminderen.
ℹ️ Over de StressChecker
De StressChecker is ontwikkeld door Lifestyle Monitors uit Oosterhout, Nederland. Sinds 2011 ontwikkelen wij meetinstrumenten en apps die inzicht geven in de werking van het autonome zenuwstelsel op basis van hartslag en hartritmevariabiliteit (HRV).
Methode: De Relax Index wordt berekend op basis van je hartslag (sympathisch zenuwstelsel) en HRV/RMSSD (parasympathisch zenuwstelsel), vergeleken met referentiewaarden voor jouw leeftijd en geslacht. De meting duurt 90 seconden en geeft een objectief beeld van hoe je zenuwstelsel op dat moment functioneert.
Contact: info@lifestylemonitors.com
Website: lifestylemonitors.com
Producten: StressChecker (Windows), HLM app (iOS/Android), HLM Pro (professionals)
⚕️ Medische disclaimer
De StressChecker is geen medisch apparaat. Het is bedoeld voor het observeren van gedragspatronen en stressoren, en het begeleiden van positieve gedragsverandering. Raadpleeg altijd een arts bij gezondheidsklachten.
⚠️ Niet geschikt voor personen met:
• Hartfalen of een sterk verminderde pompfunctie van het hart
• Frequente hartritmestoornissen
• Een pacemaker
• Gebruik van hartmedicatie die hartritmestoornissen kan veroorzaken
Bij twijfel: raadpleeg je arts voordat je de StressChecker gebruikt.
❓ Veelgestelde vragen
"Sensor wordt niet gevonden"
Bluetooth: Controleer of de sensor is ingeschakeld en opgeladen. Draag de borstband strak met licht vochtige contactpunten. Zorg dat Bluetooth in je browser is ingeschakeld.
USB: Sluit de sensor aan en wacht een paar seconden. Probeer een andere USB-poort. Gebruik Chrome of Edge.
"Sensor verbonden maar geen hartslag gedetecteerd"
Vingersensor: Plaats het bolle deel op de nagel. Verwijder nagellak. Warm koude vingers op.
Oorclip: Masseer de oorlel vooraf. Bij een dunne oorlel of oorbellen kan de doorbloeding onvoldoende zijn — probeer dan de vingersensor.
Algemeen: Vermijd fel licht op de sensor. Bij herhaald falen: overleg met je arts.
"Meting breekt voortijdig af"
Dit kan gebeuren wanneer de sensor het signaal verliest door beweging, slechte plaatsing of onvoldoende doorbloeding. Controleer de sensorplaatsing en probeer opnieuw. Gebruik bij aanhoudende problemen een borstband.
"Meetkwaliteit is laag"
Een kwaliteit onder 90% betekent dat veel hartslagen niet correct zijn gedetecteerd. Zit stil, adem rustig, vermijd fel licht en beweging. De borstband geeft doorgaans de beste kwaliteit.
"Mijn score verschilt per meting"
Dat is normaal. Je zenuwstelsel reageert voortdurend op interne en externe factoren. Meet daarom bij voorkeur op hetzelfde tijdstip, onder dezelfde omstandigheden, en bekijk de trend over meerdere metingen via het verloopscherm.
"Mijn HRV is boven 200% — klopt dat?"
Bij goed getrainde (duur)sporters is dit normaal. Zij hebben vaak een lage hartslag en een hoge HRV. De score is betrouwbaar, tenzij het HRV-verloop in de detailweergave veel grote schommelingen toont.
📡 Online en offline gebruik
De StressChecker werkt volledig zonder internetverbinding. Meten, resultaten bekijken, je verloop raadplegen en biofeedback doen — het kan allemaal offline. Ideaal als je onderweg bent, op locatie werkt of geen wifi beschikbaar hebt.
Al je metingen worden opgeslagen op dit apparaat in je browser. Zolang je dezelfde browser gebruikt en je browsergegevens niet wist, blijven al je metingen bewaard.
☁️ Optionele cloud-opslag
Via Instellingen → Gegevensopslag kun je ervoor kiezen om je metingen ook in de cloud op te slaan. Dit biedt extra beveiliging: je gegevens zijn beschermd tegen verlies en toegankelijk vanaf meerdere apparaten. Cloud-opslag is optioneel — je bepaalt zelf of je dit wilt.
💾 Backup maken
Via Instellingen → Handmatige Backup kun je op elk moment een kopie van al je gegevens downloaden. Dit bestand kun je later weer importeren, bijvoorbeeld na het wisselen van computer of browser.
🌐 Welke browser?
De StressChecker werkt het beste in Google Chrome of Microsoft Edge. Deze browsers ondersteunen zowel USB- als Bluetooth-sensoren. Andere browsers ondersteunen de demo-modus, maar mogelijk niet alle sensortypen.
📋 Werkprotocol: het drie-stappen model
Het gebruik van de StressChecker met cliënten volgt een bewezen aanpak in drie stappen. Dit protocol helpt om systematisch inzicht te krijgen in het stressniveau en herstelvermogen van de cliënt en de effectiviteit van interventies te monitoren.
Stap 1 — Uitgangspositie bepalen
Laat de cliënt in de eerste week 3 metingen uitvoeren op 3 verschillende dagen, bij voorkeur op hetzelfde tijdstip. Op de meetdagen niets extra belastends doen (geen zwaar werk, laat naar bed, etc.). Het resultaat is een betrouwbare Relax Index als referentiewaarde.
Stap 2 — Oorzaken ontdekken
Laat de cliënt meten onder verschillende omstandigheden: na werkoverleg, een drukke dag, sporttraining, een conflict, een massage. Door scores te vergelijken worden de werkelijke stressbronnen zichtbaar. De cliënt kan thuis meten — dit gaat niet van de behandeltijd af.
Stap 3 — Aanpakken en monitoren
Kies een interventie die bij de cliënt past. Meet vóór en na de interventie (effect-meting) en volg het verloop van de Relax Index over tijd. De cliënt kan resultaten delen via het verloopscherm. Belangrijk: de StressChecker adviseert op basis van scores — of de cliënt actie onderneemt, is zijn/haar eigen verantwoordelijkheid.
💡 Praktijktip: Gebruik het meetdoel "Intake" voor stap 1, "Effect" voor stap 3, en "Voortgang" voor follow-up metingen. Zo worden metingen automatisch gecategoriseerd.
🎯 Zone-interpretatie: medische context
Als professional is het belangrijk om de meetresultaten breder te interpreteren dan alleen "stress". Hieronder de klinisch relevante context per zone.
🟢 Groene zone — positieve effecten
Een groene score draagt bij aan: goede stressweerstand op lichamelijk, emotioneel en sociaal vlak · verhoogde concentratie · lagere bloeddruk · beter hormonaal evenwicht (DHEA ↑, cortisol en adrenaline ↓) · beter immuunsysteem · betere slaap · minder kans op hartinfarct · verbetering premenstruele symptomen · minder klachten bij faalangst, astma en chronische vermoeidheid.
🟡🟠 Gele/Oranje zone — differentiaaldiagnose
Een score in deze zone wijst niet altijd op stress. Mogelijke oorzaken:
• Mentale, emotionele en/of fysieke overbelasting
• (Over)vermoeidheid, pijn of ziekte
• Hoge bloeddruk, angsten, depressie
• Overtraining bij sporters
• Onvoldoende lichaamsbeweging
• Medicijngebruik (bijv. antidepressiva, diuretica, bloedverdunners, anti-Parkinson middelen)
• Genotmiddelen (amfetamines/XTC, overmatige cafeïne)
• Fors roken
🔴 Rode zone — medische context
Bij drie opeenvolgende metingen in de rode zone: schakel de huisarts of sportarts in. De StressChecker toont naast stress vrijwel altijd een rode score bij:
• Hartfalen
• Na een hartinfarct, hartoperatie of harttransplantatie
• Zenuwbeschadiging ten gevolge van suikerziekte (diabetes)
• Ernstige chronische ziekte of terminale fase
💊 Invloed van medicijnen op meetresultaten
Diverse medicijnen beïnvloeden de hartslag (HF) en/of hartritmevariabiliteit (HRV) en daarmee de Relax Index. Het is essentieel om bij de intake te vragen naar medicijngebruik.
Medicijnen die HRV verlagen (lagere Relax Index):
• Antidepressiva (tricyclisch, SSRI's)
• Anti-arrhythmica
• Atropine (anticholinergica)
• Sommige antipsychotica
• Diuretica (indirect, via elektrolytverstoring)
Medicijnen die hartslag beïnvloeden:
• Bètablokkers → verlaging hartfrequentie (kan hogere HRV suggereren)
• Sympathicomimetica → verhoging hartfrequentie
• Anti-Parkinson middelen → wisselend effect op HF en HRV
• Bloedverdunners → indirect effect op HRV
⚠️ Let op: Ook genotmiddelen beïnvloeden de meting: amfetamines (XTC), overmatige cafeïne en fors roken verlagen de HRV. Vraag hier altijd naar. Een gele/oranje score bij een cliënt kan door medicatie komen, niet door stress — dit is cruciaal voor de juiste interpretatie.
💓 Hartritmestoornissen herkennen
Studies tonen aan dat bij 6% van de bevolking hartritmestoornissen voorkomen zonder dat de persoon zich hiervan bewust is. De StressChecker kan dit onbedoeld aan het licht brengen.
Herkenning in de meetresultaten:
• Het HRV-verloop in de detailweergave toont één of meerdere sterke pieken die ruim boven het normale patroon liggen
• De meetpositie kan rechts buiten de grafiek terechtkomen (extreem hoge HRV-waarde)
• Het meetresultaat lijkt op het eerste gezicht positief, maar is het niet
• Bij drie opeenvolgende metingen met dit patroon adviseert de StressChecker automatisch om de huisarts te informeren
Actie: Bekijk altijd de detailinformatie na elke meting. Veel hartritmestoornissen zijn onschuldig, maar sommige niet. Bij herhaaldelijk voorkomen: adviseer de cliënt om de huisarts te informeren. De StressChecker is geen diagnostisch instrument — een ECG is nodig voor definitieve beoordeling.
🏃 Sportprotocol: effectief trainen
De StressChecker kan worden ingezet om de trainingsbelasting te optimaliseren en overtraining te voorkomen. Het principe: bepaal eerst de referentiewaarde (Relax Index in rust) en gebruik deze als maatstaf bij het verzwaren van de training.
A. Vrijetijdssporter (max. 2 trainingen/week)
1. Bepaal de referentiewaarde over 1-2 weken. Minimaal 3 metingen op verschillende dagen. Op meetdagen: normale activiteiten, niets extra belastends. Meet bij voorkeur op hetzelfde tijdstip.
2. Verzwaar stapsgewijs de training. Laat de sporter de dag na de training een meting doen.
• Score lager dan referentie → training was te zwaar → verlichten
• Score op referentieniveau → klaar voor volgende stap
3. Herhaal: verzwaar, meet, evalueer.
B. Amateur- en topsporter (min. 3 trainingen/week)
1. Bepaal de referentiewaarde over 1-2 weken. Meet 's ochtends direct na het opstaan — het zenuwstelsel is dan nog niet blootgesteld aan de prikkels van de dag. De HRV-referentie ligt normaal tussen 100% en 180%.
2. Verzwaar geleidelijk (langer en/of intensiever). Meet de volgende ochtend. Let op: een HRV die de dag na een zware training hoger is dan de referentie, kan erop wijzen dat het parasympathische zenuwstelsel krampachtig probeert te herstellen, maar dit nog niet is gelukt.
3. Neem een effectieve training 1-2× per week op in het programma. Zorg dat de sporter minimaal 2× per week de referentiewaarde bereikt.
💡 Kernprincipe: Het gaat niet om een zo hoog mogelijke HRV-score, maar om de HRV in de buurt van de referentiewaarde te houden bij een oplopende trainingsbelasting. Houd er rekening mee dat externe factoren (ziekte, zware werkdag, slaaptekort) de meetresultaten beïnvloeden.
⚠️ Overtraining herkennen
Overtraining ontstaat wanneer de balans tussen belasting en belastbaarheid langdurig is verstoord. Niet alleen de training telt — ook werk, studie, financiële zorgen en privéomstandigheden dragen bij aan de totale belasting.
Fase 1 — Sympathische overtraining (vroeg stadium)
Het lichaam staat in een verhoogde staat van paraatheid. De "innerlijke motor" draait op een hoger toerental.
• Verhoogde rustpols en ochtendpols
• Onrust bij het inslapen, gejaagd gevoel
• Verminderd prestatievermogen, minder zin in trainen
• In de StressChecker: lagere Relax Index, hogere BPM
Fase 2 — Parasympathische overtraining (gevaarlijk stadium)
Het lichaam raakt uitgeput. De verschijnselen lijken op herstel, maar het tegendeel is waar.
• Rustpols normaliseert, makkelijker inslapen
• Maar: toenemende vermoeidheid, uitputting
• Sportprestaties blijven dalen
⚠️ Valkuil: coach denkt dat herstel is ingetreden → verhoogt trainingsbelasting → ernstige verergering. Als de sporter aangeeft moe te zijn terwijl de objectieve markers lijken te verbeteren: wees alert op parasympathische overtraining.
Oorzaken van verminderde belastbaarheid:
Extrinsiek: stress, te drukke agenda, veel reizen, examens
Intrinsiek: (nasleep van) ziekte, groeispurt bij jongeren, blessure
Al deze factoren verminderen de weerstand. Houd hier rekening mee bij het interpreteren van een dalende Relax Index bij sporters.
📊 Detailinformatie interpreteren
Bekijk na elke meting de detailinformatie. De meetuitslag kan door verschillende factoren sterk zijn beïnvloed. Hoe hoger de gemiddelde HRV, hoe beter het autonome zenuwstelsel functioneert.
Normaal patroon:
• Het HRV-verloop toont een licht glooiend patroon
• Gemeten hartslag (BPM): ideaal op of onder de referentielijn voor leeftijd/geslacht
• Gemeten HRV: ideaal op of boven de referentielijn
Afwijkende patronen:
• Sterke pieken in HRV-grafiek: veroorzaakt door beweging tijdens meting of onregelmatige hartslag. Beoordeel in welke mate de pieken de totaalscore hebben beïnvloed.
• Bij meerdere metingen achtereen: waarschijnlijk veroorzaakt door een hartritmestoornis. Adviseer de huisarts te informeren.
• Score rechts buiten grafiek: het hartritme is zo onregelmatig dat de HRV extreem hoog uitvalt. Dit is geen positief resultaat — dit vereist medisch advies.
Sporters met sporthart:
Duursporters die regelmatig trainen hebben meestal een lage hartslag en een HRV die boven 200% kan liggen. Dit is normaal en de score is betrouwbaar, tenzij het HRV-verloop in de detailweergave veel sterke schommelingen toont. In dat geval: laat de sportarts beoordelen.